وابستگی انقلابها به رهبرانشان امری تجربهشده است. این وابستگی تا زمانیکه رهبران زنده هستند نقطه قوت به شمار میروند مشروط بر آنکه این وابستگی تبعیت و یکپارچگی بهدنبال داشته باشد. اگر این وابستگی موجب شود پس از درگذشت رهبران، انقلابیون مسیر رهبران را ادامه دهند، همچنان نقطه قوت است و اگر چنانچه در فقدان رهبران، این وابستگی گسسته و راه پایانیافته تلقی شود و انگیزه برای ادامه مسیر باقی نماند ضعف و تهدید بزرگ است. در انقلاب اسلامی ایران به لطف الهی و قرار گرفتن امام خامنهای(مدظلهالعالی) در مسند رهبری، این وابستگی در معنای اول ادامه یافت و «امام خامنهای(مدظلهالعالی) با اثبات شایستگیهایش و ناامیدساختن دشمنان، با شناخت دقیق راه امام (ره)، کشتی انقلاب را حکیمانه از دل توفانهای سنگین عبور داد.»
نگاه و امید دشمن
امام خمینی(ره) به همان میزان که در نزد مردم انسانی وارسته، ساده، دلسوز و فروتن بود، در نزد دشمنان بسیار پیچیده و پرابهام و غیرقابل نفوذ از جهت شناخت شخصیتی تصور میشد و شاید این دو نما از شخصیت امام راحل جلوهای از این ویژگی قرآنی افراد مؤمن باشد: «رحماء بینهم و اشداء علی الکفار»؛ از اینرو ناتوانی دشمن از شناخت حقیقت شخصیت مستور امام(ره) سبب شد تا آنها نتوانند از مسیر شخصیت پرصلابت امام(ره) به انقلاب آسیب بزنند و شاید عملاً از اصلیترین امکان رویارویی با انقلاب و صدمه زدن به آن محروم شدند. سایر روشهای آنها نیز برای منعطف ساختن روح بلند و ستبر امام (ره) که قاعدتاً میتوانست انعطاف و نرمش انقلاب در برابر دشمنان را در پی داشته باشد، نیز با شکست کامل مواجه شد و برای دشمن تنها یک راه و امید باقی ماند و آن انتظار کشیدن برای رحلت آن یگانه بینظیر دشمنخوارکن بود. تحلیل اصلی و کلان دشمن از امام، انقلاب و مردم این بود که هیاهوی بنیان کن و جولان توسن سرکش و رامنشدنی انقلاب اسلامی از وجود امام خمینی(ره) است و همه چیز به وجود وی بستگی دارد و اگر وابستگی مردم به امام(ره) نقطه قوت انقلاب است با رحلت امام(ره) این وابستگی به ضعف و فرونشاننده آتشفشان انقلاب تبدیل میشود و با این تحلیل به انتظار رحلت پیر عارفان مجاهد و انقلابی نشست تا موعد فراق فرارسد.
اولین سیلی به دشمن
رحلت امام محرومان و مستضعفان دو مصیبت بزرگ همزمان را بر سر ملت ایران و عاشقان امام(ره) در همه جای جهان نازل کرد. یکی غم از دست دادن رادمردی که در بعد فردی زیباییهای معنوی و انسانیاش مسحورکننده بود و در بعد اجتماعی فریاد رسا و پتک سنگینی در برابر و بر سر ستمگران و چپاولگران بود، طبیعی بود که دشمن مترصد و منتظر به پرواز درآمدن روح امام، از این حادثه جانگداز خشنود و خوشحال بود و به ایران و انقلابی میاندیشید که در نبود امام(ره) همه ارزشهای والایش را که برای استکبار غائلهآفرین شده بود، به یکباره از دست میدهد. انتصاب امام خامنهای (مدظلهالعالی) در جایگاه رهبری و بر تن کردن ردای الهی ولایت فقیه، اولین سیلی به دشمن بود تا او را از خواب و رؤیاهای شیرینش بیدار کند. رهبر شدن امام خامنهای(مدظلهالعالی) در کمتر از بیستوچهار ساعت قدرت و استحکام ساختار نظامی را که امام خمینی(ره) بنیان نهاد بود، آشکار ساخت و موجب شد تا دشمن به اشتباه دوبارهاش پی ببرد و در اندیشه و برنامهاش تجدید نظر کند. سال اول زعامت امام خامنهای (مدظلهالعالی) صرف بررسیهای اساسی درباره انقلاب و وضع حاضر و سروسامان دادن به مسائلی شد که برای به جریان افتادن امور رهبری ضروری بود. در این یک سال دشمن حرف اصلی رهبری را که بتواند آن را تحلیل و بر اساس آن برنامهریزی کند و برداشتی از آینده داشته باشد، نشنید تا اولین سالگرد رحلت امام خمینی(ره) فرارسید.
سیلی دوم و ترسیم خط اصلی
طی یک سال اول رحلت امام(ره) در ایران اسلامی امور در جریان بود و هیچ رکودی مشاهده نشد، حمایت مردم از رهبر جدید بسیار پرشور و عاشقانه و آگاهانه بود، دشمن همچنان در حالت انتظار به دشمنی ادامه میداد و امام خامنهای(مدظلهالعالی) نیز با اقدامات و موضعگیریهای پیدرپی شایستگیهایش را یکی پس از دیگری به نمایش میگذاشت و این رفتار یک ساله برای دشمن کافی بود تا دریابد حرکت انقلاب در مسیری که انتظارش را میکشید جریان ندارد و آن را ناشی از قدرت و درایت رهبر جدید (امام خامنهای) در رهبری انقلاب میدانست و تقریباً ناامید شده بود. دشمن تیزگوشتر از مردم ایران منتظر بود تا سرخطی را که امام خامنهای (مدظلهالعالی) قاعدتاً میبایست در سالگرد رحلت حضرت امام(ره) رونمایی کند، مشاهده نماید. امام خامنهای (مدظلهالعالی) در آن لحظات حساس و سرنوشتساز در جوار آرامگاه امام راحل(ره) با مردم ایران و جهان و دشمنان چنین سخن گفت: «برادران و خواهران عزیز در سرتاسر کشور! ای کسانی که امروز به یاد امام و معلم و مرشد بزرگوارتان، در همه جای کشور گرد آمدید؛ مخصوصاً این اجتماع عظیم مردمی بر گرد مرقد این بزرگوار! بدانید که بر آمریکا، بر اسرائیل و دشمنان کوچک و بزرگ خودتان پیروز خواهید شد. بدانید که قدرتهای استکباری، قادر نخواهند بود این شجره طیبه را قلع و قمع کنند. این درخت مبارک نظام اسلامی، ریشه دوانده و مستحکم شده است. ایمان و تلاش و توکل شما مردم، آن را به برگوبار آورده است و معنویت این بزرگوار، از اولِ کار تا امروز و تا همیشه، پشتیبان این حرکت عظیم خواهد بود. ما باید به امید خدا و با توکل به او، این راه را ادامه بدهیم. ما از دشمن اسلام و انقلاب نمیترسیم. ما در راه خدا، انشاءالله احساس خستگی و ضعف نمیکنیم. ابهت قدرتهای پوشالی مادی، نخواهد توانست ما را در این راه و به سمت این هدف، متزلزل کند. ما آن روزی را در مقابل چشم داریم که اسلام توانسته باشد به همه مسلمانان عالم عزت بدهد، به آنها زندگی شرافتمندانه عطا کند و شرّّ غده سرطانی اسرائیل را از پیکر اسلامی و میهن اسلامی بکند. ما چشم به روزی داریم که امت مسلمان، یکپارچه و متحد، از همه کشورهای اسلامی، پرچم اسلام را بهدست گیرند و اسلام ناب محمّدی(صلّیاللهعلیهواله) را در مقابل چشمهای مردم جهان عرضه کنند و شوق و محبت انسانها در همه جای عالم را به سمت آن جلب نمایند. هدف ما اینهاست. راه ما همان راهی است که امام بزرگوارمان ترسیم کردند. همسفر ملت ایران در این راه طولانی، دلهای مشتاق ملتهای مسلمان دیگر است. در این راه باید اتحادمان را حفظ کنیم و یک آن، هدفهای متعالی را از چشم دور نداریم.»
با این سخنان بسیار پرشور و سرشار از امید به آینده و اعلام اینکه «راه ما همان راهی است که امام بزرگوارمان ترسیم کردند» امام خامنهای(مدظلهالعالی) دومین سیلی را بر صورت استکبار زدند و با صدای رسا این ندا را سردادند که با رحلت امام خمینی(ره) چیزی تغییر نمیکند و انقلاب و شخص ایشان و ملت، با انگیزه و قدرت و شور و حال هر چه بیشتر مسیر امام راحل را پی میگیرند. این سخنرانی که موضع رسمی امام خامنهای(مدظلهالعالی) را در خود داشت با ناامید ساختن کامل دشمن این پیام را نیز منتقل کرد که خامنهای همان خمینی است، در دوره جدید.
امام خامنهای و راه امام
پس از اعلام رسمی تداوم حرکت انقلاب در مسیر امام(ره) این پرسش مقدر مطرح بود که «راه و خط امام» چیست و چه کسی کاملاً بر آن واقف است و میتواند آن را رهبری کند. این پرسش دو پاسخ نظری و عملی داشت. در پاسخ نظری شاخصههای کلان اندیشههای امام در پیش و پس از انقلاب و مواضع مختلفی که در مواجهه با موضوعات گوناگون داشتند و در آنها نسبت به یکدیگر مغایرت توجیهناپذیر وجود نداشت، مدنظر بود که در سیر زندگی سیاسی حضرت امام(ره) به وفور یافت میشد و اگر غرضی در کار نبود میشد آن را درست تشخیص داد. در بخش پاسخ عملی که از جنبهای برای دوره پس از رحلت حضرت امام(ره) به سبب ضرورت اداره جامعه و مصون داشتن آن از هر گونه آسیب و انحراف و نیز حفظ آن در سایه اندیشه تابناک امام، مهمتر مینمود، باید عملکرد ملاک قرار میگرفت. سابقه رابطه طولانی امام خامنهای(مدظلهالعالی) با امام خمینی(ره) و اشارات ایشان در برهههای مختلف و به بهانههای گوناگون به مکارم، سجایا و قابلیتهای امام خامنهای(مدظلهالعالی) و همچنین سابقه درخشان ایشان در مبارزه پیش از انقلاب و عملکرد هوشمندانه در مناصب مختلف پس از انقلاب و درک صحیح از حوادث گوناگون و واکنشهای دقیق و منطقی و... همه حاکی از آن بود که رهبر معظم انقلاب حداقل یکی از افراد نادری است که خط امام را خوب میشناسد و به حسب برعهده گرفتن رهبری نظام، تنها ایشان است که در عرض سایر کسانی که در دایره آگاهان به خط امام قرار داشتند، میبایست پاسخ عملی پرسش مذکور نیز باشد.
از این مرحله به بعد باید یکی از دو راه انتخاب میشد: ۱ـ حضور در خط امام و ماندن در زندان زمان و ثبوت در تقلید از آنچه امام خمینی انجام داده بود. ۲ـ حضور در خط امام و تبعیت اجتهادی از شاخصههای اندیشهای امام و گام برداشتن در بستر زمان و مواجهه عصری و اقتضائی با رخدادها و حوادث پیدرپی که کینهورزانه از راه میرسیدند. امام خامنهای(مدظلهالعالی) با تأکید مکرر بر حرکت در مسیر امام راحل راه دوم را برگزید که یقیناً همان بود که امام راحل میپسندیدند و انتظار داشتند. با این حال بزرگی ایشان و بزرگ دانستن خط امام راحل سبب گردیده با وجود عبور دادن انقلاب از گردنههای به مراتب سختتر از دوره حضرت امام(ره) هیچ وقت از آن چیزی که به نحوی اشارهای به خودشان داشته باشد دم نزنند و هر جا هم که لازم دیدند از عظمت راه مردم ایران بگویند، از امام گفتند. چندی پیش نیز در دیدار معلمان (۱۶/۲/۹۴) فرمودند: «ملت ایران راهی را که انتخاب کرده است، راه متین و مستحکم و خوشعاقبتی است... رحمت خدا بر شهدای عزیز ما که جانفشانی کردند، و بر امام بزرگوار ما که این راه را در مقابل ما باز کرد.» این امام در نظر و عمل ثابت کرد که رهبرو، راهبر و راهدار همان امام است. سایهاش تا سایهانداز شدن پرچم سایهبلند مهدوی مستدام باد.
